Piotr Zmyślony | 13 września 2015

W rozwoju miast informacyjnych oraz globalnej sieci przepływów turystyka pełni rolę uzupełniającą i wspomagającą, dlatego autor koncepcji, Manuel Castells, nie poświęca jej należytej uwagi. A szkoda, ponieważ na podstawie jego rozważań można wysnuć bardzo ciekawe wnioski odnośnie logiki jej rozwoju. Czas zatem uzupełnić jego koncepcję społeczeństw sieci oraz kapitalizmu informacyjnego o wirtualny rozdział dotyczący współczesnej turystyki.

Zdaniem Castella dynamiczny rozwój technologii informatycznych rozpoczęty w dwóch ostatnich dziesięcioleciach XX wieku stał się współczesnym paradygmatem rozwoju i przyczynił się do głębokiej transformacji społecznej, gospodarczej i kulturowej, w wyniku której wyłoniła się nowa struktura społeczna nazwana przez niego społeczeństwem sieci. Jednoczesną konsekwencją transformacji są narodziny kapitalizmu informacyjnego, w którym głównym źródłem wartości stały się umiejętności polegające na wytwarzaniu, przetwarzaniu, przesyłaniu, kontroli i koordynacji informacji. Techniki informacyjne stały się podstawą usieciowienia społecznego i gospodarczego. Sieciowe społeczeństwo i gospodarka mają charakter globalny i otwarty, ale są także kulturowo i instytucjonalnie zróżnicowane (a więc odmienność narodowa lub lokalna nie zamiera), jednak kluczowe procesy wytwarzania wiedzy i wartości wynikają z logiki i dynamiki sieciowej.

Społeczeństwa i gospodarka są skonstruowane wokół przepływów kapitału, informacji i technologii. Tworzy się nowa forma przestrzenna, dominująca dla współczesnej działalności – przestrzeń przepływów, które zostały uwolnione z terytorialnej, przestrzennej logiki działania. Castells definiuje je jako „celowe, powtarzalne, programowalne sekwencje wymiany i interakcji między fizycznie rozłączonymi pozycjami zajmowanymi przez aktorów społecznych w ekonomicznych, politycznych i symbolicznych strukturach społeczeństwa” (Castells, 2008, s. 412). Istnieją trzy warstwy jej materialnego wsparcia: Czytaj dalej →

Piotr Zmyślony | 6 września 2015

Globalizacja tworzy nowy typ przestrzeni miejskiej oraz nową hierarchię jednostek terytorialnych i ośrodków miejskich, na czele której stoją globalne miasta, które pełnią rolę „centrów dowodzenia” światową gospodarką. Turystyka w tych miastach, mimo oszałamiającej liczby atrakcji, ma znaczenie uzupełniające z punktu widzenia ich funkcjonowania. Jej rolę można określić na podstawie wniosków wynikających z założeń i tez koncepcji miast globalnych, ponieważ rozważań odnoszących się bezpośrednio do niej samej jest jak na lekarstwo.

Miasta globalne – nie tylko Londyn, Nowy Jork i Tokio

Sassen, autorka koncepcji miast globalnych, przyjmuje za punkt wyjścia rozważania Friedmanna i Wolffa (1982), którzy jako pierwsi zauważyli, ze największe miasta świata stają się miejscami koncentracji funkcji zarządzania i koordynacji globalną gospodarką. Poprzez koncentrację funkcji decyzyjnych stanowią one miejsca organizacji, koordynacji i obsługi przepływu globalnego kapitału, kluczowymi lokalizacjami oraz równocześnie rynkami dla finansów i zaawansowanych usług biznesowych oraz głównymi miejscami produkcji innowacji, włączając w to produkcję innowacji dla tych branż. Warunkiem koniecznym określającym współczesne miasta globalne nie jest wyłącznie lokalizacja głównych siedzib korporacji transnarodowych lub instytucji finansowych, ale istnienie sektora zaawansowanych oraz silnie usieciowionych usług biznesowych. Czytaj dalej →