Przestrzeń turystyczna przestrzenią konfliktu [publikacja]

Joanna Kowalczyk-Anioł, Bogdan Włodarczyk

Wprowadzenie. Współcześnie zagadnienie konfliktu znajduje szerokie i rosnące zainteresowanie w różnych dyscyplinach naukowych (socjologia, psychologia, ekonomia, zarządzanie, ochrona środowiska, nauki prawnicze, politologia, antropologia, geografia itp.). W zależności od celu, dla jakiego jest analizowany, konflikt przedstawiany jest w różnych aspektach i kontekstach. Wzrasta tym samym liczba perspektyw, w których można rozważać konflikty. Wiele z aktualnych podejść koncepcyjnych zakłada ambiwalentny – naturalny charakter konfliktu, a zarazem negatywne i pozytywne skutki (Kłusek-Wojciszke 2012). Powszechnie uważa się, że najczęstszą przyczyną konfliktów w przestrzeni jest ograniczoność zasobów. Jednak nie zawsze – przedmiotem konfliktu są konkretne dobra materialne ale też potrzeba władzy, prestiż, pełnione funkcje czy wartości.  Czytaj dalej

Turystyka miejska jako źródło protestów społecznych: przykłady Wenecji i Barcelony [publikacja]

Joanna Kowalczyk-Anioł, Piotr Zmyślony

Abstrakt: Wzrost znaczenia turystyki miejskiej jako siły zmieniającej miasta staje się źródłem konfliktów, szczególnie w miastach cennych pod względem kulturowym. Emanacją tych zmian są obserwowane w ostatnich latach w wielu miastach przybierające różne formy protesty mieszkańców przeciw niekontrolowanemu rozwojowi turystyki masowej. Celem artykułu jest wyjaśnienie głównych przyczyn oraz identyfikacja sposobów (w rozumieniu strategii i taktyk) oraz form protestów miejskich skierowanych przeciw rozwojowi turystyki. Badania oparto o metodę studium przypadku protestów antyturystycznych odbywających się w dwóch miasta europejskich: Wenecji i Barcelonie. Badania przeprowadzono na źródłach wtórnych, zastosowano metodę opisową oraz fotograficzną. Sformułowane na tej podstawie wnioski dotyczą zmiany znaczenia turystyki jako współczesnej funkcji miejskiej oraz jako czynnika aktywizacji społecznej.

Słowa kluczowe: turystyka miejska; protest miejski; konflikty społeczne; ruchy miejskie; Wenecja; Barcelona.  Czytaj dalej

Syndrom wenecki. Dysfunkcje współczesnej turystyki w miastach cennych kulturowo [publikacja]

Joanna Kowalczyk-Anioł

Abstrakt. Artykuł przedstawia „syndrom wenecki” (SW) – schemat interpretacyjny, który identyfikuje i pozwala zrozumieć negatywne skutki rozwoju turystyki w miastach dziedzictwa. Na omówiony syndrom wenecki składają się cechy, prawidłowości i właściwości związane z funkcjonowaniem miasta historycznego na różnych płaszczyznach: społecznej, ekonomicznej (gospodarka i zarządzanie miastem), przestrzennej.

Słowa kluczowe: syndrom wenecki, turystyka, miasto historyczne, dysfunkcje.

Czytaj dalej

„Welcome to the Jungle” kontra „Paradise City”, czyli słów kilka o problemach i propozycjach zmian w turystyce miejskiej

5065654816_06d08a4b83_b

W ostatnich miesiącach, a nawet latach, coraz częściej można usłyszeć się o niepokojących zjawiskach w turystyce miejskiej. Mowa chociażby o masowym wzroście ruchu turystycznego w wielu miastach świata, który staje się coraz bardziej niekontrolowany.

Wiadomo, że ogólnie turystyka jest zjawiskiem masowym i powszechnym. Świadczą o tym chociażby następujące dane Światowej Organizacji Turystyki: blisko 1,2 mld międzynarodowych turystów z prognozą 1,8 mld osób do roku 2030, czy turystów krajowych, których szacuje się już na 5-6 mld. A mówi się, że w miastach przyrost jest jeszcze większy – w 2006 r. Alec Galinos szacował, że tempo wzrostu w turystyce miejskiej jest średnio 2,5-krotnie wyższe niż turystyki ogółem! To wszystko sprawia, że wiele miast zaczyna borykać się z coraz większymi problemami związanymi z funkcją turystyczną. Liczba takich przypadków niestety wzrasta…

Welcome to the jungle it gets worse here everyday… 
(Guns’n’Roses)

Czytaj dalej

Terramotourism: trzęsienie turystyczne w Lizbonie

terramotourism

Turystyka jako kataklizm miejski. Taką tezę formułują anonimowi aktywiści zrzeszeni w ruchu Left Left Hand Rotation, filmując zmiany wywołane przez globalną machinę turystyczną w Lizbonie. W tym filmie nie ma narratora ani wywiadów z politykami i ekspertami, typowych dla klasycznego dokumentu. Mamy za to powolne kadry współczesnej Lizbony przeplatane rycinami z wielkiego trzęsienia ziemi, które zniszczyło stolicę Portugalii w listopadzie 1755 roku. Ładne porównanie.

W wielu europejskich miastach masowa turystyka nie ma dobrej opinii wśród mieszkańców, a nawet zdobywa coraz większe rzesze – łagodnie rzecz ujmując – zwolenników klęski. Ukazując światu zespół objawów jej rozwoju, aktywiści chętnie stosują analogie do znajomych danemu miastu klęsk. W Wenecji jest określana jako powódź, w Barcelonie jako zaraza, a w Lizbonie jako trzęsienie ziemi. Stąd tytuł filmu –  terremoto oznacza właśnie tą klęskę żywiołową.

Czytaj dalej