PUBLIKACJE

Globalizacja i turystyka w miastach: korzyści i zagrożenia [publikacja]

Zarys treści: W odróżnieniu od malejącej roli państw w procesie globalizacji, znaczenie i rola miast stale rosną. Globalny aspekt procesów turystycznych sprawia, że niektóre z aspektów funkcjonowania miast na rynku turystycznym mają bardziej intensywne natężenie i szerszy zakres – konkurencja, ochrona walorów kulturowych, zależność od podmiotów zewnętrznych, zapotrzebowanie na informację rynkową. W tych warunkach umiędzynarodowienie staje się główną opcją strategiczną rozwoju turystyki w miastach. Artykuł nawiązuje do rozważań zawartych w wybranych artykułach H.Leo Theunsa, a w sposób bezpośredni do pracy “Globalization and Tourism: Pros and Cons” [Theuns 2008]. Do omawianych przez Theunsa ekonomicznych efektów zjawisk i procesów powstających na osi globalizacja–turystyka, dodano trzeci element, jakim są miasta i ich rola we współczesnej gospodarce światowej, w tym na rynku turystycznym.

(…) Mając na uwadze zróżnicowaną strukturę odbiorców oraz włączenie turystyki do zakresu konsumpcji kultury i rozrywki miejskiej, jasne stają się przyczyny rosnącej konkurencji pomiędzy miastami w zakresie kreowania nowych przestrzeni i obiektów, mających na celu zwiększenie opcji spędzenia czasu wolnego. Dziembowska-Kowalska i Funck [2000] wskazują, że nagromadzenie i poziom atrakcyjności walorów i usług publicznych, pomimo że nie jest źródłem wysokich bezpośrednich zysków i dochodów w skali miasta, kreuje korzyści zewnętrzne w innych sektorach lokalnej gospodarki. Ponadto wpływa na decyzje przedsiębiorstw dotyczących tego, gdzie inwestować lub na decyzje wysoko wykwalifikowanych pracowników i kadr zarządzających dotyczące tego, gdzie mieszkać i pracować [Dziembowska-Kowalska i Funck 2000]. Budowa nowoczesnych muzeów, stadionów, centrów kongresowych i kulturalnych, parków rozrywki, organizacja wielkich imprez, rewitalizacja całych kwartałów i dzielnic, to tylko niektóre inicjatywy będące powszechnym narzędziem podniesienia atrakcyjności turystycznej. Miasta nieustannie rozszerzają swoją ofertę turystyczną, przedstawiają odwiedzającym i mieszkańcom nowe możliwości spędzania wolnego czasu oraz rewitalizują i wzbogacają klasyczne atrakcje turystyczne. Dążą do tego, aby goście korzystali zarówno z atrakcji historycznych, jak i współczesnych obiektów [Aleksandrova i inni 2011, s. 149; Clark 294; Maitland, Newman 2009a, s. 11].

W tej rywalizacji prym wiodą właśnie wielkie metropolie, które i tak są wyjątkowo bogate w tego typu obiekty i infrastrukturę, a dodatkowo mają też największe możliwości finansowania wielkich inwestycji. Biorąc pod uwagę międzynarodowe doświadczenie turystów, z tego swoistego “wyścigu zbrojeń kulturalno-rozrywkowych” wypadają miasta mniejsze, mające status centrów regionalnych. Pomimo, że mają one bogate walory kulturowe i/lub należycie rozwiniętą infrastrukturę biznesową i turystyczną, nie są w stanie zapewnić dostatecznie szerokiego wachlarza możliwości spędzenia wolnego czasu, w porównaniu do czołówki miast światowych. Globalizacja poszerza zatem przepaść pomiędzy silnymi światowymi miastami turystyki a innymi ośrodkami turystyki miejskiej. W tych warunkach jedyną drogą budowania swojej przewagi konkurencyjnej tych drugich jest nie tyle wznoszenie coraz większych lub bardziej spektakularnych obiektów, ale skuteczne wyróżnienie się. Mniejsze miasta muszą wyróżniać się innowacyjnością i kreatywnością. Jak podkreślają Maitland i Newman, “to jest dowód na globalizację – odróżnienie się stało się głównym atutem konkurencji ekonomicznej” [2009b, s. 137].

Słowa kluczowe: globalizacja, internacjonalizacja, miasto, turystyka miejska, światowe miasta turystyki.

Zmyślony P. (2011). Globalization, Tourism and Cities: Pros and Cons, „Folia Turistica” 25(1), special edition: „The Master Classes”, 299-312. [PDF]

Zmyślony P. (2011). Globalizacja i turystyka w miastach: korzyści i zagrożenia, „Folia Turistica” 25(2), 329-342. [PDF]

Zwykły wpis
PUBLIKACJE

Consumer response to promotional pricing of urban tourism product: The case of Poznań (Poland) [publikacja]

Piotr Zmyślony

Abstract: The paper refers to consumer involvement in unusual promotional activities, which are simultaneous 50% price cuts of basic tourism services in the city. The aim of the paper is to estimate how long promotional pricing in the form of a marketing event organized once a year can produce positive consumer response and therefore can be considered as an effective marketing tool. A survey among consumers and organisations involved in the event has been carried out since the very first edition and has been repeated using the same methodology. The findings show that consumers reactions to promotional pricing and thus the effectiveness of this marketing tool decreases after the third event edition. Moreover, despite the growing number of the services sold up to the third edition the share of visitors in consumer structure fluctuates with a decreasing tendency.

Keywords: promotional pricing, place marketing, consumer behaviour, cities, Poland

Zmyślony P. (2012). Consumer response to promotional pricing of urban tourism product: The case of Poznań (Poland), „Actual Problems of Economics”, 2(7), 84-93.

Zwykły wpis
PUBLIKACJE

Wykorzystanie metod heurystycznych w analizie strategicznej miasta w zakresie rozwoju funkcji turystycznej [publikacja]

Piotr Zmyślony

Streszczenie: W warunkach niedostatku wiarygodnej informacji rynkowej z zakresu społecznych i gospodarczych aspektów rozwoju turystyki oraz braku efektywnych narzędzi umożliwiających przeprowadzenie pełnej analizy strategicznej miasta w zakresie rozwoju funkcji turystycznej, uwzględniającej identyfikację bieżącej oraz prognozowanie przyszłych faz jej rozwoju, konieczne staje się wykorzystanie metod heurystycznych, opartych na ocenie poszczególnych aspektów jej funkcjonowania przez ekspertów reprezentujących biznes turystyczny, zarządzanie publiczne oraz środowisko akademickie. W artykule przedstawiono możliwości wykorzystania metody delfickiej w procesie przeprowadzania analizy strategicznej miasta w postaci analizy wielokryterialnej, opartej na koncepcjach cyklu ewolucji funkcji turystycznej. Użyteczność metody została zweryfikowana w trakcie badań przeprowadzonych w Poznaniu w 2011 roku. W ich wyniku stwierdzono, że zagrożenie wystąpieniem fazy stagnacji jest umiarkowane, natomiast zagrożenie wystąpieniem fazy upadku jest znikome. Określanie bieżącego stanu rozwoju oraz identyfikacja symptomów zmian jest kluczowa dla podejmowania dalszych decyzji i działań adekwatnych do pozycji konkurencyjnej miasta na rynku turystycznym.

Słowa kluczowe: analiza strategiczna, funkcja turystyczna, cykl życia obszaru turystycznego, zarządzanie turystyką, miasto, metody heurystyczne.

Zmyślony P. (2012). Wykorzystanie metod heurystycznych w analizie strategicznej miasta w zakresie rozwoju funkcji turystycznej, w: Współczesne wyzwania dla gospodarki turystycznej, M. Bednarska, G. Gołembski (red.), Zeszyty Naukowe UEP nr 225, 75-98 [PDF].

Zwykły wpis
PUBLIKACJE

Wpływ funkcji turystycznej na internacjonalizację miast i ich przestrzeni publicznej [publikacja]

Piotr Zmyślony

Upodmiotowienie i internacjonalizacja miast ma bezpośredni wpływ na zmiany dokonujące się w ich strukturze funkcjonalno-przestrzennej. Znaczenia nabiera funkcja turystyczna, rozumiana jako działalność społeczno-gospodarcza skierowana na obsługę turystów, którą miasto spełnia w systemie gospodarki światowej, a także skutki i konsekwencje tej działalności dla struktury przestrzennej i życia gospodarczego miasta (Matczak 1989). Zgodnie z klasycznymi koncepcjami funkcjonalnymi – teorii ośrodków centralnych oraz teorii bazy ekonomicznej – funkcja turystyczna należy do funkcji egzogenicznych, posiada znaczenie i zasięg co najmniej ponadregionalny (a faktycznie ponadkrajowy), współokreśla siłę gospodarczą miasta oraz warunkuje jego rozwój (Liszewski 2008; Markowski, Marszał 2006). Jej znaczenie jest doceniane w nowych teoriach i podejściach badawczych z zakresu funkcjonowania i rozwoju miast – m.in. miasta jako maszyny rozrywki T.N. Clarka (2004), miasta kreatywnego (jako miejsca rozwoju klasy kreatywnej) R. Floridy (2005), koncepcji nisz gospodarczych miasta (Parysek 1995) czy koncepcji przemysłów kultury (Smoleń 2003). Ruch turystyczny jest taktowany jako dynamiczna platforma międzynarodowego przepływu innowacji, wiedzy i myśli kreatywnej, natomiast walory, obiekty i infrastruktura turystyczna stanowią jeden z najbardziej istotnych czynników konkurencyjności miast.

Rosnący wolumen międzynarodowego ruchu turystycznego ma wpływ na zmiany przestrzeni publicznej miast. Ze względu na cechy funkcjonalno-przestrzenne i przeznaczenie, jest ona dostępna dla wszystkich, a zatem stanowi ten obszar miast, z którego najczęściej korzystają mieszkańcy oraz odwiedzający je goście. Funkcja turystyczna podlega intensywnemu procesowi umiędzynarodowienia i tym samym przyczyniać się do internacjonalizacji całego miasta oraz przekształcać jego przestrzeń publiczną. W tym kontekście istotne są następujący problem badawczy: jaki jest wpływ funkcji turystycznej na internacjonalizację przestrzeni publicznej, a następnie całej gospodarki miasta? Problem ten można uszczegółowić w formie dwóch pytań badawczych:  (1) Jaki jest zakres internacjonalizacji funkcji turystycznej miasta? (2) W jakim stopniu umiędzynarodowienie funkcji turystycznej determinuje internacjonalizację całego miasta, w tym jej przestrzeni publicznej?

Zmyślony P. (2011). Wpływ funkcji turystycznej na internacjonalizację miast i ich przestrzeni publicznej, w: Człowiek w przestrzeni publicznej miasta, I. Jażdżewska (red.), XXIV Konwersatorium Wiedzy o Mieście, Łódź, 41-50 [PDF].

Zwykły wpis
PUBLIKACJE

Metody identyfikacji wczesnych symptomów kryzysu funkcji turystycznej [publikacja]

Piotr Zmyślony

Streszczenie: Celem artykułu jest określenie zakresu występowania symptomów kryzysu funkcji turystycznej w mieście lub, innymi słowy, zbadanie stopnia niebezpieczeństwa jego wystąpienia, w warunkach braku wyczerpującej i wiarygodnej informacji statystycznej na ten temat. Zakresem przestrzennym badania jest Poznań. Jego wybór stanowi konsekwencję wcześniejszych badań, z których wynika, że turystyka w mieście znajduje się obecnie w fazie późnego rozwoju [Czernek, Zmyślony, 2011; Majewska, 2011]. Według opinii badaczy zajmujących się tematem [m.in. Butler, 1980; Manente, Pechlaner, 2006; van der Borg 1991], właśnie pod koniec tej fazy mogą pojawiać się symptomy późniejszej stagnacji i upadku. Poza tym, z uwagi na burzliwość procesów społeczno-gospodarczych niewykluczona jest zmiana kolejności faz cyklu i nagłe wystąpienie kryzysu.

Realizacja celu wymaga wykorzystania źródeł wtórnych w postaci danych statystycznych dotyczących kształtowania się funkcji turystycznej Poznania, a także, w warunkach niedostatku wyczerpującej informacji, przeprowadzenia badań pierwotnych opartych na metodach heurystycznych w formie ankiety internetowej przeprowadzonej wśród lokalnych ekspertów z zakresu turystyki reprezentujących trzy sfery: zarządzanie publiczne, biznes oraz środowisko akademickie.

Słowa kluczowe: zarządzanie kryzysowe, turystyka miejska, cykl życia destynacji, metody heurystyczne, Poznań.

Zmyślony P. (2012). Metody identyfikacji wczesnych symptomów kryzysu funkcji turystycznej, Zeszyty Naukowe SGH nr 35, Kolegium Gospodarki Światowej, 49-60. [PDF]

Zwykły wpis
MiASTA I TURYSTYKA, POLITYKA TURYSTYCZNA, PUBLIKACJE, ZARZĄDZANIE TURYSTYKĄ

The life cycle of a city’s tourist function: the case of Poznań [publication]

Abstract: The tourist activity of a city changes in time both in terms of demand and sup- ply. The rates of change, however, are different: variations in demand are faster, more dynamic and less predictable than supply adjustments. Moreover the scope and content of a city’s tourism offer reflect an aggregate of its cultural, social, economic and topographic elements. In marketing terms they create a city product, a mix of tangible resources and intangible, abstract elements [Gli􏰂ska, Florek & Kowalewska 2009]. This is a reason why adaptive processes in tourism supply are prolonged, and certain changes and new development conditions are difficult to capture in the short and medium term. All researchers studying life cycles of tourism areas, including Butler [1980], Haywood [1986] and Agarwal [1997], emphasise the need to collect source material covering the longest possible time interval since the life-cycle evolution curve only becomes apparent in the scale of decades rather than years.

Delineation of a tourism area’s development path leads to a better under-standing of processes and phenomena affecting the destination’s present state, and facilitates adoption of suitable strategies and tactical instruments. In this study authors attempt to identify and analyse subsequent development phases of the tourist function of the city of Pozna􏰂 basing the analysis on Butler’s TALC concept [1980]. An additional objective is to identify factors which had the strongest impact on the shaping of subsequent development stages in the analysed period.

Citation: Czernek K., Zmyślony P. (2011). The life cycle of a city’s tourist function: the case of Poznań, in: Determinants of tourism development in urban destinastions and methods of tourism measurement: The case of Poznań, G. Gołembski (ed.), Poznań University of Economics Press, Poznań, 9-32 [PDF][CEEOL – full book]

Zwykły wpis
PUBLIKACJE, ZARZĄDZANIE TURYSTYKĄ

Wspólne decyzje cenowe jako narzędzie tworzenia i umacniania partnerstwa turystycznego. Przykład Poznania [publikacja]

Piotr Zmyślony

Ze wstępu: W dyskusji na temat przemian w polskiej turystyce w ostatnich 20 latach warto poświęcić uwagę ewolucji teorii i praktyki szeroko pojętego zarządzania turystyką. W pierwszych latach po transformacji ustrojowej, w nowych warunkach gospodarki rynkowej i prymacie własności prywatnej podstawowym problemem odradzającej się turystyki było osiąganie skuteczności i efektywności działania w skali mikroekonomicznej w odniesieniu do przedsiębiorstw. Następnie zwrócono uwagę na rolę administracji państwowej i samorządowej w tworzeniu warunków rozwoju turystyki w regionach.

Obecnie polska turystyka staje przed kolejnym wyzwaniem rozwojowym mającym zasięg globalny. Jest nim proces upodmiotowienia regionów i miejscowości na rynku turystycznym. Konieczne staje się przeniesienie zarządzania turystyką na szczebel mezoekonomiczny (czyli lokalny i regionalny), przejęcie filozofii bezpośredniego zaangażowania w konkurencyjną walkę o turystę przez miasta i regiony w oparciu o silne struktury partnerskie.

Rosnąca globalna konkurencja na szczeblu miast i regionów turystycznych sprawia, że stosowane na tym rynku narzędzia i techniki marketingowe stają się coraz bardziej wyrafinowane, wymykają się podstawowym zakresom standardowego marketingu‐mix i zacierają granice między nimi (FLOREK 2007, s. 178). Niezależnie jednak od zastosowanego instrumentu, skuteczność działań zależy niezmiennie od współpracy między podmiotami zaangażowanymi w rozwój turystyki. Gwarantem powodzenia jest budowa trwałej struktury partnerskiej.

Tezą opracowania jest stwierdzenie, że wspólne decyzje cenowe w formie jednoczesnej obniżki cen wielu usług turystycznych mogą być wykorzystane jako specyficzny test potencjału partnerskiego w regionie, niezależnie od tego, czy jest ono tworzone tylko w celu przeprowadzenia tego działania, czy jest budowane dla szerszych i długookresowych celów strategicznych. Celem autora niniejszej pracy jest zbadanie możliwości wykorzystania wspólnych obniżek cen nie tylko (a nawet nie tyle) jako instrumentu terytorialnego marketingu‐mix, ale jako narzędzia budowania i weryfikacji potencjału partnerskiego tkwiącego w lokalnej gospodarce turystycznej. Rozważania zostaną oparte na przykładzie trzech edycji akcji „Poznań za pół ceny!” przeprowadzanej corocznie w Poznaniu od 2008 r. Podczas badań za‐ stosowano wtórne i pierwotne źródła badawcze z wykorzystaniem następujących metod i technik: analizy dokumentów, obserwacji uczestniczącej wynikającej z zaangażowania autora w przebieg akcji, wywiadu bezpośredniego niestandaryzowanego (z koordynatorem wydarzenia) oraz ankiety skierowanej do podmiotów biorących udział w akcji (w 2008 r. wykorzystano ankietę tradycyjną, w latach 2009 i 2010 ankietę internetową) (OLSZEWSKI, ZMYŚLONY 2008, 2009, SZMATUŁA, ZMYŚLONY 2010). Prezentowane rezultaty poznawcze oparte są na wynikach zebranych ze wszystkich stosowanych metod łącznie.

Zmyślony P. (2011). Wspólne decyzje cenowe jako narzędzie tworzenia i umacniania partnerstwa turystycznego. Przykład Poznania, w: Warsztaty z Geografii Turyzmu. Turystyka polska w latach 1989-2009, B. Krakowiak, J. Latosińska (red.), Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2011, 129-139, http://dx.doi.org/10.18778/7525-586-7.10 [PDF pełen tekst].

Zwykły wpis